Samurai, ninja en tate op het podium

Wat de samurai waren

De samurai vormden de professionele krijgersklasse van het pre-industriële Japan, vazallen die heren dienden. Van kinds af aan werden ze getraind in zwaardvechten, boogschieten en paardrijden, en ze bestudeerden ook literatuur en kalligrafie. Onder het Tokugawa-shogunaat veranderde een lange vrede de krijgersstand in een erfelijke status en bestuurlijke klasse, en veel samurai werkten als ambtenaar, politieagent of leraar. Na de Meiji-restauratie schaften hervormingen de stipendia en privileges af die de klasse hadden bepaald, waaronder het recht om zwaarden te dragen.

Het zwaard aan de gordel

De korte, lichte katana verscheen in de Nanboku-cho-periode en werd geleidelijk gangbaarder dan de langere, zwaardere tachi. Een wet uit 1629 verplichtte samurai in dienst om twee zwaarden te dragen, en tegen het einde van het Tokugawa-tijdperk was het paar meer een statussymbool geworden dan een wapen voor dagelijks gebruik. De tachi, die onhandig was geworden in de strijd, werd bewaard als symbool van gezag dat door hooggeplaatste samurai werd gedragen, en die symboliek is wat het podiumkostuum nog steeds leent.

Ninja: spionnen, geen huurmoordenaars

Een ninja, of shinobi, was een spion en infiltrant in het premoderne Japan, en er is weinig bewijs dat ninja huurmoordenaars waren. Tijdens de onrust van de Sengoku-periode vormden boerenkrijgers in de provincie Iga en het naburige district Koka bondgenootschappen voor zelfverdediging en verkochten ze hun diensten als huursoldaten en spionnen. Nadat het Tokugawa-shogunaat in de 17e eeuw werd gevestigd, verdwenen ze uit beeld. Het volledig zwarte kostuum en de werpster kwamen later, uit het Edo-theater, waar zwart de kleding nabootste van toneelknechten die het publiek geacht werd te negeren.

Wat tate betekent

Tate, geschreven met de karakters voor doden en vormen, is de performance-techniek van het vechten met blote handen of wapens op het toneel, in film en op televisie. Het wordt vooral gebruikt voor periodedrama. De term wordt gewoonlijk herleid tot de leider van het Shinkokugeki-gezelschap, Sawada Shojiro, en een toneelstuk dat voor het eerst werd opgevoerd in 1921, en werd vanaf 1936 als tate gelezen. Japanse bronnen vergelijken het met westers toneelgevecht: het doel is een gevecht dat echt lijkt terwijl het voor iedereen veilig blijft.

Waar je op moet letten

In een gechoreografeerd gevecht is elke snede, stap en reactie gepland, dus de kunst zit in hoe overtuigend het plan eruitziet. Let net zo goed op hoe een performer die geraakt wordt reageert als op degene die uithaalt, en op hoe het tempo verandert tussen een duel en een massascène. De show heeft ook livemuziek, dus luister hoe de gevechten en de dansen ertegen worden gezet. Niets hiervan vereist Japans. De show op het terrein van Kanda Myojin heeft geen dialoog om te volgen, en de samoerai- en ninja-routines worden verteld door beweging.

Waar de show past

De show combineert samoeraizwaardgevechten, ninja-actie, traditionele dans en Japanse muziek, in verhalen ontleend aan legenden. Het hoort bij de lange traditie van Japans periodedrama rather dan bij geschiedenisonderwijs. Kom voor de choreografie en de setting, en beschouw de rest als theater. Als je de legende achter het belangrijkste hoofdstuk wilt, behandelt de gids over Taira no Masakado die, en de boekingsgids legt de pakketten uit.

Lees verder: Taira no Masakado: de rebel van het heiligdom